Hotline: 056-9999-699 – Time: 07:00 – 21:00

5 tai biến sản khoa thường gặp là gì?

5 tai bien san khoa thuong gap la gi 4

Mang thai và làm mẹ là điều vô cùng thiêng liêng, nhưng quá trình mang thai thì lại vất vả thậm chí còn có những đe dọa sức khỏe luôn rình rập cho mẹ và bé. 5 tai biến sản khoa sau đây sẽ là những bằng chứng cụ thể nhất về mối đe dọa thai kỳ, cùng xem để có biện pháp phòng tránh thích hợp nhất nhé!

tai biến thai sản
Tai biến sản khoa luôn rình rập vì vậy phải thận trọng để đảm bảo sức khỏe cho mẹ và bé

1. Tai biến sản khoa là gì?

Thống kê cho thấy, mỗi năm trên toàn cầu có khoảng 515.000 phụ nữ tử vong trong quá trình mang thai và sinh nở. Tại Việt Nam, gần 800 bà mẹ tử vong hàng năm do các tai biến sản khoa có thể phòng ngừa hoặc điều trị sớm. Vậy tai biến sản khoa là gì mà lại nguy hiểm đến như vậy?

Tai biến sản khoa là các biến chứng trầm trọng với bà mẹ và trẻ sơ sinh, có thể xảy ra trong lúc mang thai, trong lúc chuyển dạ, trong lúc sảy thai hay sinh non, thậm chí trong thời gian hậu sản (6 tuần sau sinh).

Tai biến sản khoa có thể xuất hiện ở bất cứ thời điểm nào của thai kỳ, có thể đặc biệt nguy hiểm vì không thể tiên lượng trước được và nguy cơ đe dọa tính mạng của cả sản phụ lẫn thai nhi.

Bất kỳ sản phụ nào cũng có nguy cơ đối diện với tai biến sản khoa. Do đó, dự phòng tai biến sản khoa đóng một vai trò quan trọng để đảm bảo sức khỏe cho thai phụ và thai nhi.

Các chuyên gia y tế nhận định, người mẹ có thể gặp đến 5 tai biến sản khoa nguy hiểm cho tính mạng và sức khỏe.

5 tai biến sản khoa là gì? Đó là băng huyết sau sinh, tiền sản giật – sản giật, nhiễm trùng hậu sản, vỡ tử cung, tắc mạch ối và 1 tai biến ở thai nhi là uốn ván sơ sinh. Chi tiết triệu chứng của 5 tai tai biến sản khoa này sẽ được trình bày với những thông tin tiếp theo đây.

2. 5 tai biến sản khoa thường gặp hiện nay

2.1. Băng huyết sau sinh

tai biến sản khoa
Băng huyết sau sinh một trong những tai biến sản khoa vô cùng nguy hiểm đối với mẹ

Băng huyết sau sinh được xếp vào một trong những nguyên nhân gây chết người mẹ nhiều nhất ở các vùng nông thôn và kém phát triển. 

Băng huyết sau sinh thường xảy ra trong vòng 24 giờ đầu sau khi sinh. Sản phụ được xác định là bị băng huyết sau sinh nếu như lượng máu tiếp tục ra trên 500ml đối với sinh thường hoặc trên 1.000ml đối với sinh mổ.

Tình trạng này diễn ra rất nhanh khiến thai phụ và bác sĩ trở tay không kịp. Hầu hết các ca băng huyết sau sinh diễn ra trong ngày đầu sau sinh, trường hợp nặng có thể diễn ra sau khi sinh từ 2 – 3 giờ.

2.2. Tiền sản giật – sản giật

Tiền sản giật hay nhiễm độc thai nghén là một rối loạn nghiêm trọng thường phát triển sau tuần 20 của thai kỳ, được biểu hiện bởi huyết áp cao và mức độ protein trong nước tiểu tăng. Biến chứng này ảnh hưởng tới khoảng 5-8% phụ nữ mang thai. Tiền sản giật vô cùng nguy hiểm, có thể khiến người mẹ gặp tai biến mạch máu não, suy thận, vỡ gan hay tử vong. Nguy cơ tiền sản giật có thể được chẩn đoán trước khi sinh.  

Nếu sản phụ bắt đầu lên cơn co giật, hôn mê do tiền sản giật, thì sẽ được chẩn đoán là sản giật. Đây là tình huống đe dọa tính mạng cho cả sản phụ và thai nhi do trong cơn co giật, cả mẹ và thai nhi đều có nguy cơ bị thiếu oxy. Sản giật có thể xảy ra 50% trước sinh, 25% trong sinh,25% sau sinh.

thăm khám thai thường xuyên
Mẹ nên thăm khám thường xuyên để đảm bảo sức khỏe cho cả mẹ và bé

2.3. Nhiễm khuẩn hậu sản

Nhiễm khuẩn hậu sản là một trong 5 tai biến sản khoa hay gặp. Nhiễm khuẩn hậu sản là nhiễm khuẩn xảy ra ở sản phụ sau sinh xuất phát từ đường sinh dục (âm đạo, cổ tử cung, tử cung) trong 6 tuần đầu sau đẻ. Nhiễm khuẩn hậu sản có các biểu hiện như sốt cao, đau bụng, chướng bụng, dịch thoát ra có mùi hôi và thường có mủ.

Một số vi khuẩn gây bệnh thường gặp như :Tụ cầu, liên cầu, các vi khuẩn kỵ khí như Clostridium, Bacteroides…

Nhiễm khuẩn hậu sản có thể diễn tiến nhanh, cấp tính đưa đến nhiễm trùng toàn thân nghiêm trọng, một số trường hợp có thể âm thầm gây ra viêm vùng chậu mãn tính.

Nhiễm trùng hậu sản có nguyên nhân từ việc sót nhau trong khi sinh hoặc nhiễm trùng các vết thương đường sinh dục. Thai phụ sau khi sinh 1 ngày nếu có sốt cần nghĩ đến nhiễm trùng hậu sản.

Những yếu tố thuận lợi gây nên tình trạng nhiễm trùng hậu sản ở sản phụ như: Dinh dưỡng kém, thiếu máu, nhiễm độc thai nghén, ối vỡ non, chuyển dạ kéo dài, bế sản dịch, các thủ thuật như bóc rau, kiểm soát tử cung…

2.4. Vỡ tử cung

tai biến sản phụ nguy hiểm
Vỡ tử cung – tai biến sản khoa có thể xảy ra trong thời kỳ mang thai, nhưng thường gặp hơn trong khi chuyển dạ

Vỡ tử cung là tình trạng tử cung bị xé rách từ niêm mạc qua lớp cơ, nếu đến cả phúc mạc qua làm buồng tử cung thông với ổ bụng được gọi là vỡ tử cung hoàn toàn. Nếu lớp phúc mạc còn nguyên thì là vỡ tử cung không hoàn toàn. Vỡ tử cung làm tổn thương đến cả bàng quang hoặc đường tiêu hóa gọi là vỡ tử cung phức tạp.

Vỡ tử cung có thể xảy ra trong thời kỳ mang thai, nhưng thường gặp hơn trong giai đoạn chuyển dạ.

Trong trường hợp vỡ tử cung, thai chui ra ngoài tử cung qua chỗ vỡ và nằm trong ổ bụng gây sốc và rất nguy hiểm. Tai biến sản khoa dạng này thường xảy ra ở trường hợp thai quá to, ngôi thai bất thường (ngôi ngang), đa thai…

2.5. Tắc mạch ối, tai biến ở thai nhi (uốn ván sơ sinh)

Tắc mạch ối là một tai biến sản khoa rất hiếm gặp mà cũng rất nguy hiểm. Tần suất tắc ối khoảng 1/8.000 – 1/80.000 ca sinh, tỉ lệ tử vong mẹ khoảng 80%. Thuyên tắc ối thường xảy ra ở giai đoạn chuyển dạ, sổ thai hoặc sau sổ nhau. Ngoài ra, tắc mạch ối cũng có thể xảy ra khi nạo phá thai, tiêm dung dịch hủy thai, truyền dịch vào buồng ối để điều trị thiểu ối nặng trong chuyển dạ, chọc dò ối, mổ lấy thai, bóc nhau… Đây là tai biến sản khoa không thể chẩn đoán được, không thể phòng ngừa được và không thể điều trị được.

Uốn ván rốn ở trẻ sơ sinh là chứng bệnh làm co giật, căng cứng cơ do ngoại độc tố (tetanus exotoxin) của trực khuẩn uốn ván Clostridium tetani gây ra. Trẻ sơ sinh bị trực khuẩn Clostridium tetani xâm nhập vào cơ thể gây bệnh thông qua vết cắt dây rốn bằng dụng cụ: dao, kéo, băng bông không được vệ sinh tiệt trùng đúng quy cách. Đây là căn bệnh nguy hiểm, có tỷ lệ tử vong cao (25 – 90%) đối với phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh.

Uốn ván sau sinh thường được biểu hiện với những cơn co cứng cơ kèm theo đau, trước tiên là các cơ nhai, cơ mặt, cơ gáy sau đó là cơ thân. Cùng với đó trẻ sẽ có biểu hiện là vã mồ hôi và sốt.Trẻ vẫn bú và khóc bình thường trong 2 ngày đầu sau sinh (bệnh xuất hiện vào ngày thứ 3 đến ngày thứ 28 sau khi sinh) sau đó cứng khớp, co giật và bỏ bú.

Tai biến sản khoa thường gặp
Tai biến sản khoa biến chứng vô cùng nguy hiểm cho cả mẹ và bé

3. Nguyên nhân dẫn đến tai biến sản khoa

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến các tai biến sản khoa, trong đó nguyên nhân phổ biến là do chậm trễ trong quá trình khám thai cũng như việc phát hiện nguy cơ chậm, có thể do bác sĩ chẩn đoán và xử lý muộn, chuyển tuyến không kịp thời. Cho đến nay, y học thế giới kể cả ở các nước tiên tiến vẫn luôn khuyến khích thai phụ thường xuyên kiểm tra, theo dõi thai để sớm phát hiện những tai biến sản khoa nguy hiểm nhằm có biện pháp hỗ trợ kịp thời.

Ngoài ra, những yếu tố sau đây cũng làm tăng nguy cơ bị tai biến sản khoa:

  • Phụ nữ mang thai trên 35 tuổi
  • Đã từng sinh nở nhiều lần
  • Mang song thai hoặc đa thai
  • Người đang mắc các bệnh mãn tính như: cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch…

5 tai biến sản khoa trên đây thật sự vô cùng nguy hiểm đến tính mạng và sức khỏe, chính vì vậy trong quá trình thai kỳ bạn cần thăm khám thường xuyên theo chỉ dẫn của bác sĩ để nhanh chóng phát hiện những bất thường bảo vệ sức khỏe tốt nhất cho mẹ và bé. 

Đàm Thuận

See all author post